Posts published on "Lipiec 2016"

Dlaczego warto jeść owoce i warzywa?

shutterstock_owoce

 

Nie ma chyba osoby, która by nigdy nie słyszała o konieczności codziennego spożywania warzyw i owoców. O 5 porcjach przypominają nie tylko dietetycy i osoby związane z żywieniem, ale również lekarze i liczne kampanie społeczne. Mimo to, Polacy cały czas spożywają za mało tych produktów. Dlaczego warzywa i owoce są tek ważne w codziennej diecie?

Co kryje się w owocach i warzywach?

Są cennym i bogatym źródłem witamin oraz składników mineralnych. Znajdziesz w nich m.in. witaminę C wspierającą odporność, betakaroten (prowitaminę A) poprawiający stan włosów i skóry czy witaminę E – silny przeciwutleniacz spowalniający procesy starzenia się organizmu. Oprócz witamin, obecne są również składniki mineralne takie jak potas, magnez, żelazo, wapń, miedź oraz mangan. Warunkują one prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu, wszystkich narządów, regulują gospodarkę hormonalną oraz wpływają na mineralizację kości. Warzywa i owoce charakteryzują się wysoką zawartością wody, dzięki czemu są niskokaloryczne i doskonale sprawdzą się jako uzupełnienie procesu nawadniania w trakcie upałów.

Niezwykle cenne substancje prozdrowotne

Błonnik, karotenoidy, chlorofile, polifenole, flawonoidy, garbniki, przeciwutleniacze. Nie musisz znać wszystkich tych nazw – ważniejszy jest ich wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Często dla ułatwienia nazywa się je związkami prozdrowotnymi. Spożywane regularnie w postaci warzyw i owoców wzmacniają odporność, chronią przed stanami zapalnymi, ułatwiają odchudzanie i utrzymanie prawidłowej masy ciała, poprawiają kondycję włosów i skóry, korzystnie wpływają na układ krwionośny, regulują gospodarkę hormonalną, zmniejszają ryzyko wylewu i udaru, a nawet niektórych nowotworów. Warzywa i owoce różnią się między sobą ilością omawianych związków, dlatego tak ważna jest różnorodność i spożywanie wielu rodzajów i odmian zamiast jednego ulubionego warzywa czy owocu.

5 porcji warzyw i owoców

Według zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia jednej porcji odpowiada 120g dowolnego warzywa lub owocu. Jak właściwie określić jedną porcję? Przykładowo jest to średniej wielkości jabłko, banan lub pomidor, a także 9 rzodkiewek, 6 pomidorków koktajlowych, dwa ogórki kiszone, spora garść fasolki szparagowej, duża marchew czy mała cukinia. Niezwykle istotne jest, aby pamiętać, że wśród spożywanych produktów powinny przeważać warzywa, dlatego warto pamiętać o tym, żeby stanowiły minimum trzy porcje każdego dnia. Dodatkowo, przynajmniej jedna z porcji powinna być zjedzona na surowo.

Nie tylko w czasie sezonu

Wiele osób najchętniej sięga po warzywa i owoce w lecie, gdy dostępnych jest wiele sezonowych produktów. Największą popularnością cieszą się truskawki, jagody i maliny. Z warzyw są to pomidory, ogórki, cukinia, kalafior, papryka, kukurydza. Istotne jest, aby przez cały rok jeść odpowiednie ilości warzyw i owoców. Przez lato nie nadrobisz zaległości, ani nie zrobisz zapasów na zimę. Tym bardziej, że nadmiar szkodzi równie bardzo jak niedobór. Tylko niektóre ze składników mineralnych i witamin mogą zostać częściowo zmagazynowane w organizmie – wszystkie pozostałe należy dostarczać do organizmu wraz z codzienną dietą. W sezonie jesienno-zimowym, gdy ograniczony jest dostęp do wielu odmian z powodzeniem można korzystać z mrożonek. Warzywa i owoce mrożone są zaraz po zbiorze, dlatego straty składników odżywczych i mineralnych są minimalne.

Leczo – danie pełne lata

shutterstock_leczo

Z pozoru prosta, wręcz chłopska, potrawa jednogarnkowa z warzyw i kiełbasy jest pełna kolorów, aromatów, a przede wszystkim smaku! Mało które danie wygląda tak apetycznie jednocześnie przy tak niewielkim nakładzie pracy. Przygotowywane ze świeżych, sezonowych warzyw leczo skrywa w sobie cząstkę letniego słońca, którą możesz zamknąć w słoiku, by nawet zimą cieszyć się jego blaskiem.

Składniki dla 4 osób:

  • 2 duże papryki czerwone,
  • 2 papryki żółte,
  • 6 dojrzałych pomidorów,
  • 2 szklanki wody,
  • 1 duża cukinia,
  • 2 średnie cebule,
  • 2 laski kiełbasy,
  • 2 łyżeczki słodkiej papryki w proszku,
  • 1 łyżeczka ostrej papryki w proszku,
  • 1 łyżeczka rozmarynu,
  • 1 łyżeczka oregano,
  • 1 łyżeczka majeranku,
  • sól i pieprz do smaku.

Sposób przygotowania:

  1. Wszystkie warzywa dokładnie umyj i osusz. Cebulę obierz z wierzchniej łupiny, z papryki usuń gniazda nasienne, a następnie pokrój je w równą kostkę o boku około 1 cm.
  2. Kiełbasę przekrój na pół wzdłuż, a następnie pokrój na półplasterki.
  3. Do garnka żeliwnego wlej 2 łyżki oleju i podsmaż na nim cebulę, kiełbasę
    i paprykę.
  4. Gdy cebula zrobi się szklista, dodaj cukinię i pomidory. W przypadku cukinii kostka powinna być większa (około 1,5-2cm). Nie obieraj jej ze skórki, dzięki temu danie zyska dodatkowy akcent kolorystyczny, a sama cukinia będzie utrzyma kształt i nie zmieni się w papkę podczas gotowania.
  5. Pomidory przed dodaniem do garnka należy sparzyć i obrać ze skórki. Aby ułatwić sobie tą czynność natnij skórkę na krzyż, zalej ją wrzątkiem, a następnie przełóż pomidory do miski z zimną wodą i lodem.
  6. Obrane pomidory pokrój w ósemki i dodaj do garnka razem z wodą. Zamiast świeżych pomidorów można wykorzystać puszkę pomidorów – wtedy dodatek wody jest niepotrzebny.
  7. Potrawę dopraw do smaku i duś blisko 15 minut. Po tym czasie wszystkie warzywa powinny być już miękkie.
  8. Aby podkreślić smak dania, możesz również dodać ziele angielskie i liść laurowy. Jeśli przed dodaniem ich do lecza zamkniesz je w silikonowym zaparzaczu do herbaty, ominie Cię konieczność późniejszego wybierania i łowienia ziaren oraz fragmentów liści.

Garnek żeliwny doskonale sprawdzi się podczas przygotowywania leczo. Stopniowe
i równomierne duszenie sprawi, że warzywa zachowają ładny kolor, a cała potrawa będzie miała więcej smaku i aromatu.

Leczo można przygotować również w wersji do słoików na zimę, by móc cieszyć się jego rozgrzewającym smakiem w chłodne i ponure wieczory. W tej wersji należy pominąć dodatek kiełbasy – resztę wykonuje się tak samo. Po zakończeniu gotowania gorące leczo przełóż do słoików, zakręć i pasteryzuj około 20 minut.

 

Domowe przetwory z garnków żeliwnych – powidła i dżemy

dzemor

Latem nasz jadłospis staje się niezwykle kolorowy. Stragany i stoiska uginają się od ciężaru wielu rodzajów świeżych, soczystych i aromatycznych produktów, które tylko czekają, by je zjeść. Każdy znajdzie coś dla siebie wśród tylu rodzajów owoców i warzyw. Niestety sezon na większość owoców jest bardzo krótki, a mrożone nie zawsze smakują tak samo dobrze. Decydując się na własnoręczne przygotowanie przetworów owocowych z powodzeniem można zamknąć cząstkę ciepłego i słonecznego lata w słoiku.

Nie ma dżemu bez dobrych surowców

Kluczem do smakowitego sukcesu są dobrze wybrane owoce – bez nich nic się nie uda. Aby dżem lub powidła zachwycały swoim smakiem, wykorzystane do ich zrobienia owoce muszą być w pełni dojrzałe, soczyste, słodkie i najwyższej jakości, ale przede wszystkim świeże. Próbując „ratować” nadpsute, obite lub niedojrzałe owoce i dodając je do dżemu, zmarnujesz tylko swój czas, a także pieniądze.

jagódki

Dlaczego garnki żeliwne są najlepsze do robienia domowych przetworów?

Domowe przetwory owocowe potrzebują czasu. Szczególnie wymagające, pod tym względem, są powidła. W tradycyjnych, babcinych przepisach prażenie śliwek trwa nawet 4 dni! Garnek ustawiany jest wtedy na maleńkim płomieniu lub wypiekany w piekarniku. Dopiero wtedy są najsmaczniejsze i nabierają swojego niepowtarzalnego smaku i aromatu. Powolne gotowanie bez ryzyka przypalenia jest możliwe właśnie w garnkach żeliwnych. Doskonałe przewodnictwo cieplne oraz jego równomierny rozkład sprawia, że przetwory wręcz „robią się same”. Zarówno w przypadku powideł jak i dżemów nie powinno się mieszać owoców podczas prażenia. Ułatwia to odparowanie wody, a co za tym idzie otrzymanie preferowanej gęstości danego przetworu bez konieczności dodatku pektyn lub substancji żelujących. Wybierając żeliwny garnek do przygotowania owocowych przetworów masz pewność, że będą one nie tylko smaczne, ale również  zdrowe i odpowiednie dla całej rodziny.

dzem

Z cukrem czy bez?

Obecnie bardzo dużą uwagę poświęca się dodatkowi cukru do różnych produktów spożywczych. I słusznie – według najnowszych zaleceń żywieniowych należy obniżać spożycie cukrów prostych, szczególnie tych dodawanych do potraw i produktów spożywczych. Smaczne i słodkie dżemy lub powidła jak najbardziej można otrzymać bez dodatku białego cukru.  Aby tego dokonać należy długo prażyć owoce z niewielkim dodatkiem wody. Pod koniec prażenia można dodać niewielką ilość soku z cytryny i/lub jabłkowego. Wit. C zapobiegnie zmianie koloru, a sok jabłkowy w razie potrzeby doda słodyczy. Ponieważ cukier w dżemie pełni rolę konserwującą, przetwory owocowe bez dodatku cukru należy koniecznie pasteryzować.

Jak smażyć w żeliwie?

olej

Smażenie jest jedną z najszybszych metod przyrządzenia zarówno mięsa, jak
i warzyw. Znacznie skraca czas przygotowania potrawy, a rumiana złocista skórka działa na zmysły i sprawia, że całość wygląda bardziej apetycznie. Jak smażyć w naczyniach żeliwnych, by produkty smakowały wyśmienicie,
a garnki zachowały wszystkie swoje właściwości?

Wielkość palnika i płomień

Zanim zaczniesz smażyć lub podsmażać, musisz dostosować wielkość palnika do wybranego garnka żeliwnego. Średnica palnika nie może być większa niż dno naczynia. W przeciwnym wypadku dodatkowo będą ogrzewane ścianki, co może doprowadzić do ich miejscowego przegrzania i uszkodzenia. Zanim przystąpisz do smażenia, musisz pamiętać, że żeliwo charakteryzuje się bardzo dobrym przewodnictwem ciepła i należy rozgrzewać je powoli. W zupełności wystarczy niewielki płomień lub niska moc palnika, by skutecznie rozgrzać naczynie do odpowiedniej temperatury.

Jaki wybrać tłuszcz?

Ze względu na łatwość nagrzewania i szybkość osiągania wysokich temperatur przez garnki żeliwne, kluczową kwestią podczas smażenia jest stosowany tłuszcz. Musi być on najwyższej jakości i o wysokiej temperaturze dymienia, tak aby w jak najmniejszym stopniu ulegał utlenieniu. Dlaczego jest to takie ważne? Podczas smażenia na tanim oleju wydzielają się związki negatywnie oddziałujące na cały organizm, co przy częstym smażeniu niekorzystnie wpłynie na funkcjonowanie całego organizmu i może przyczynić się do rozwoju wielu chorób.

Najbezpieczniejszymi tłuszczami do smażenia są:
• oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia,
• olej rzepakowy,
• olej kokosowy,
• olej ryżowy.

smazenie

Na jakiej ilości tłuszczu smażyć?

Dzięki nieprzywierającej, porcelanowej powłoce pokrywającej wnętrze garnków żeliwnych, istnieje możliwość ograniczenia do minimum stosowanego podczas smażenia tłuszczu. Wystarczy niewielka jego ilość, tak aby kawałek mięsa lub warzywo nabrało apetycznego i rumianego koloru.

Co po zakończeniu smażenia?

Nigdy nie zalewaj ciepłego naczynia zimną wodą, ani nie próbuj go myć. Szok termiczny spowodowany nagłym spadkiem temperatury może uszkodzić garnek. Po zakończeniu smażenia należy go odstawić na nieużywany palnik lub specjalną podkładkę do ciepłych garnków i pozostawić do całkowitego wystudzenia. Żeliwo doskonale trzyma ciepło, dlatego studzenie zajmie trochę czasu. Nie martw się
o „zaschnięty” brud – wystudzone żeliwo wyczyścisz z łatwością.

naczynie mama corka

Garnki żeliwne są wymagające, dlatego podczas smażenia należy poświęcić im więcej uwagi niż zwykłym naczyniom, szczególnie, że nie służą im szybkie i nagłe zmiany temperatury. Doskonały smak potrawy z pewnością wynagrodzi czas poświęcony na pilnowanie nagrzewającego się naczynia.